Güvenlik bilgi formu

Güvenlik bilgi formu (İngilizce Safety Data Sheet, kısaltma GBF) kimyasal maddelerin ve karışımların güvenli kullanımı için temel bir belgedir. Riskler, sağlık koruması, taşıma ve bertaraf hakkında bilgiler içerir. Avrupa mevzuatı, kimyasalları üreten, ithal eden veya piyasaya arz eden herkes için bunu zorunlu kılar.

Güvenlik bilgi formları, tehlikeli karışımların CLP Tüzüğü Ek VIII uyarınca PCN formatında toksikoloji merkezlerine PCN bildirimi için de temel olarak kullanılır.

Güvenlik bilgi formunu kim kullanır

Tedarik zincirindeki şirketler

ürünleri doğru şekilde sınıflandırıp etiketleyebilmeleri, riskler hakkında bilgi aktarmaları ve güvenli kullanımını sağlamaları için

Zehir danışma merkezleri ve sağlık çalışanları

madde ile temas halinde hızlı şekilde profesyonel ilk yardım sağlayabilmeleri için

Denetleyici kurumlar

kimyasal ve güvenlik mevzuatına uygun olup olmadığını kontrol edebilmeleri için

İtfaiye ve kurtarma ekipleri

kaza, madde sızıntısı veya yangın durumlarında neyle karşı karşıya olduklarını bilmeleri için

Taşıma şirketleri

ürünü doğru şekilde nasıl elleçleyeceklerini, paketleyeceklerini ve taşıyacaklarını bilmeleri için

Laboratuvarlar ve danışmanlık şirketleri

ürünün özelliklerini profesyonel olarak değerlendirebilmeleri ve yasal gereklilikleri karşıladığını doğrulayabilmeleri için

Güvenlik bilgi formu için hangi yasal gereklilikler geçerlidir

Güvenlik bilgi formları (GBF), REACH Tüzüğü (AT No 1907/2006) ile düzenlenmiştir. Güvenlik bilgi formunun içeriği ve yapısı bu Tüzüğün Ek II’sinde belirlenmiştir. Bu düzenleme, Kimyasalların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesine İlişkin Küresel Uyumlaştırılmış Sistem’e (GHS) dayanmaktadır.

AB genelinde güvenlik bilgi formları standart bir yapıya sahiptir ve 16 zorunlu bölüm içerir – örneğin tehlike sınıflandırması, ilk yardım talimatları veya depolama esasları. Bu sayede anlaşılır ve uygulamada kolay kullanılabilir durumdadır.

Güvenlik bilgi formunun dili, erişilebilirliği ve güncellenmesi (GBF)

Erişilebilirlik ve sorumluluk

GBF, ürünün ilk tesliminde en geç ücretsiz olarak sağlanır. Güvenlik bilgi formunun doğruluğu ve güncelliğinden tedarikçi sorumludur.

Form ve güncelleme

Hazırlanırken (AB) 2020/878 sayılı Tüzük uygulanır ve bu Tüzük 1.1.2023 tarihinden itibaren bağlayıcıdır. Önemli bilgilerde değişiklik olması halinde derhal güncelleme yapılmalıdır.

GBF dili

GBF, ürünün satıldığı ülkenin resmî dilinde hazırlanmalıdır. Ayrıca ilgili ülke için geçerli bilgileri de içermelidir; örneğin bir zehir danışma merkezi.

Hangi ürünler için güvenlik bilgi formu gereklidir

Güvenlik bilgi formu sağlama yükümlülüğü, maddenin veya karışımın bileşimine ve sınıflandırmasına bağlıdır. Güvenlik bilgi formu aşağıdaki madde ve karışım grupları için her zaman zorunludur:

  • (CLP) 1272/2008 sayılı (AT) Tüzüğü uyarınca sınıflandırılmış tehlikeli maddeler veya karışımlar,
  • REACH Ek XIII uyarınca kalıcılık, biyobirikim ve toksisite (PBT) veya çok kalıcı ve çok biyobirikimli (vPvB) kriterlerini karşılayan maddeler,
  • REACH Ek XIV uyarınca izne tabi maddeler listesinde yer alan maddeler.

Karışım tehlikeli değilse ancak yönetmelikte belirtilen oranda tehlikeli bileşenler içeriyorsa, güvenlik bilgi formu talep üzerine sağlanır. Bu durum, aşağıdakileri içeren ürünler için geçerlidir:

  • insan sağlığı için tehlikeli veya fiziksel tehlikeye sahip maddeler ≥ %1 konsantrasyonda (gazlar için ≥ %0,2),
  • sıvı ve katı karışımlarda ≥ %0,1 konsantrasyonda bulunan ve kanserojen, üreme için toksik, duyarlılaştırıcı olan veya PBT ya da vPvB maddelerine ait olan bir madde,
  • işyeri maruziyet limitleri geçerli olan bir madde.

Bazı ürün grupları için güvenlik bilgi formu hazırlamanız gerekmez. Bu, özellikle başka yasal düzenlemelere tabi olan eşyalar ve ürünler için geçerlidir; örneğin:

Tehlikeli maddeler salmayan eşyalar

İnsan ve veteriner kullanımına yönelik tıbbi ürünler

Kozmetik ürünler

Tıbbi cihazlar

Gıda ve yem

Radyoaktif maddeler

Piyasaya arz edilmeyen ara ürünler

Mevzuat bunu açıkça gerektirmese de, şirketler uygulamada bu ürünler için de güvenlik bilgi formu hazırlar. Bu, müşteri gerekliliklerini karşılamalarına, AB dışına mal ihraç etmelerine ve güvenli kullanımı açıkça tanımlamalarına yardımcı olur.

Güvenlik bilgi formundan kim sorumludur ve kim hazırlar

Tedarik zincirinin bir parçası olan herkes güvenlik bilgi formunun doğruluğundan ve güncelliğinden sorumludur. Belgeyi kimin hazırladığı önemli değildir. Madde veya karışım için tam yasal sorumluluk, onu piyasaya arz eden kişiye aittir.

Güvenlik bilgi formu, yetkin bir kişi tarafından hazırlanmalıdır. Bu kişi kimyasal mevzuata hâkim olmalı, toksikoloji, ekoloji ve iş sağlığı ve güvenliği alanında deneyime sahip olmalı veya uygun mesleki eğitim almış olmalıdır.

REACH mevzuatı, “yetkin kişi”nin kim olduğunu tam olarak belirtmez. Ancak uygulamada bunun, ilgili alanda gerekli deneyime ve uzmanlık bilgisine sahip bir kişi veya ekip olduğu kabul edilir.

Bazı durumlarda diğer mevzuatları da bilmeniz gerekir. Bu, örneğin aşağıdaki ürünler ve maddeler için geçerlidir:

  • Patlayıcılar
  • Biyozid ürünleri
  • Bitki koruma ilaçları
  • Deterjanlar
  • Elektronik sigara dolumları

Güvenlik bilgi formu ne zaman ve neden güncellenmeli

Ürünün bileşiminde değişiklik

Maddelerin bileşiminde veya fiziksel-kimyasal özelliklerinde değişiklik.

Tehlike bilgilerinde değişiklik

Yeni veya güncellenmiş sınıflandırma, toksikolojik veya ekotoksikolojik veriler.

Mevzuat değişikliği

Yeni veya güncellenmiş yasal gereklilikler.

REACH kapsamında statü değişikliği

Kullanım kısıtlaması (Ek XVII) veya izin rejimine dahil edilme (Ek XIV).

Müşteri veya denetim makamının talebi

Belirsizlik veya çelişki nedeniyle güvenlik bilgi formunun güncel versiyonunun talep edilmesi.

Güvenlik bilgi formu hakkında sıkça sorulan sorular (10 + 1)

Ürün, CLP Yönetmeliği uyarınca tehlikeli olarak sınıflandırılmış bir madde veya karışım ise, ürün için güvenlik bilgi formu sağlamalısınız. Ürün PBT veya vPvB maddeleri ya da REACH Yönetmeliği uyarınca izne tabi maddeler listesinde yer alan maddeleri içeriyorsa da Güvenlik Bilgi Formu sağlamanız gerekir. Tehlikeli olarak sınıflandırılmamış bazı karışımlar için Güvenlik Bilgi Formu’nu otomatik olarak sağlamak zorunda değilsiniz. Ancak müşteri talep ederse, kendisine sağlamak zorundasınız.

Güvenlik bilgi formu; ilaçlar, kozmetik ürünler, gıdalar, yemler veya plastik parçalar ya da mobilya gibi bitmiş eşyalar için zorunlu değildir. Ancak uygulamada bu ürünler için güvenlik bilgi formu bazen gönüllü olarak, örneğin müşterilerin talebi üzerine sağlanmaktadır.

Evet. Bir maddeyi veya karışımı yeniden satıyor ve piyasaya arz ediyorsanız, güncel ve doğru bir güvenlik bilgi formu’nun mevcut olmasını sağlamalısınız. Bu yükümlülük, tedarik zincirinin bir parçası olan herkes için geçerlidir.

Güvenlik bilgi formu, bir madde veya karışımın özellikleri ve onun güvenli şekilde nasıl ele alınacağı hakkında açık bilgiler içerir. Örneğin tehlikeler, bileşim, sağlığın korunması, ilk yardım, depolama, taşıma veya atık yönetimi hakkında bilgiler içerir. Güvenlik bilgi formu’nun yapısı mevzuatla belirlenmiştir – REACH Yönetmeliği’nin Ek II’sine uygun olarak 16 bölüm içermelidir.

Güvenlik bilgi formu, ürünün piyasaya arz edildiği devletin resmî dilinde hazırlanmalıdır. Örneğin Çek Cumhuriyeti’nde güvenlik bilgi formu Çekçe olmalıdır.

Güvenlik bilgi formu, yetkin bir kişi tarafından hazırlanmalıdır. Bu, kimyasal mevzuatı bilen, kimyasal maddelerin risklerini anlayan ve iş sağlığı ve güvenliği veya toksikoloji alanında deneyime sahip bir kişi anlamına gelir.

Güvenlik Bilgi Formu, içeriğini etkileyebilecek yeni bilgiler ortaya çıktığında her zaman güncellenmelidir. Bu genellikle, örneğin içerdiği maddelerin sınıflandırmasında değişiklik, yeni toksikolojik veriler, bir iznin verilmesi veya reddedilmesi ya da şekli gerekliliklerde değişiklik gibi durumları kapsar. Güncellenmiş Güvenlik Bilgi Formu, ürünü son 12 ay içinde temin etmiş olan tüm müşterilere ücretsiz olarak sağlanmalıdır.

Öncelikle ürün için güvenlik bilgi formu sağlama yükümlülüğü olup olmadığını kontrol edin. Bu yükümlülük, örneğin tehlikeli maddeler veya karışımlar için geçerlidir. Böyle bir yükümlülük varsa, güvenlik bilgi formu’nu tedarikçiden talep edin. Bu durumlarda güvenlik bilgi formu’nun sağlanmaması mevzuatın ihlali anlamına gelir. Güvenlik bilgi formu zorunlu değilse, tedarikçi en azından REACH Yönetmeliği’nin 32. maddesi uyarınca temel bilgileri sağlamak zorundadır.

Hayır, güvenlik bilgi formu’nun iş yerinde basılı olarak bulunması gerekmez. Elektronik formatta da saklanabilir, ancak çalışanlar ve denetim makamları için her zaman kolayca erişilebilir olmalıdır.

Hayır, güvenlik bilgi formu bulundurma yükümlülüğü Avrupa mevzuatından kaynaklanır ve maddelerin ve karışımların AB’de piyasaya arz edilmesine ilişkindir. Ürünleri yalnızca AB dışına ihracat için üretiyorsanız, Avrupa yükümlülüğü bunlar için geçerli değildir. Ancak birçok üçüncü devletin güvenlik dokümantasyonuna ilişkin kendi gereklilikleri bulunmaktadır; bu nedenle ihracat amacıyla genellikle hedef devletin kurallarına uygun bir güvenlik bilgi formu hazırlanması tavsiye edilir.

Ürünü nasıl ele aldığınıza bağlıdır.
Ürünü satın alır ve hiçbir şekilde değiştirmezseniz, güvenlik bilgi formu hazırlamak için ek belgeye ihtiyacınız yoktur. Tedarikçinin Güvenlik Bilgi Formu’nu veya gerekli olması halinde, talep edilen dilde mevcut değilse, onun çevirisini kullanırsınız.
Ürünü yeniden ambalajlarsanız veya etiketini değiştirirseniz, uyarlanması gereken tedarikçi güvenlik bilgi formu’nu esas alırsınız.
Kendi ürününüzü üretirken, formülasyona ve kullanılan tüm maddeler veya karışımlar için güvenlik bilgi formlarına dayanmanız gerekir. Bunlara dayanarak nihai ürün için bir güvenlik bilgi formu hazırlarsınız.

Güvenlik bilgi formu ne içermelidir

Güvenlik bilgi formu 16 bölümden oluşur. Başlıkları REACH Tüzüğü Ek II, Bölüm B’de yer almaktadır.

BÖLÜM 1: Maddenin/karışımın ve şirketin/dağıtıcının kimliği

1.1 Madde/Karışım kimliği

1.2 Maddenin veya karışımın ilgili tanımlanmış kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları

1.3 Güvenlik bilgi formu sağlayıcısının detayları

1.4 Acil telefon numarası

BÖLÜM 2: Zararların tanımı

2.1 Madde veya karışımın sınıflandırması

2.2 Etiketleme T.R. SEA No 28848

2.3 Diğer zararlar

BÖLÜM 3: Bileşimi /içindekiler hakkında bilgi

3.1 Maddeler

3.2 Karışımlar

BÖLÜM 4: İlk yardım önlemleri

4.1 İlk yardım önlemlerinin tanıtımı

4.2 Akut ve sonradan görülen en önemli belirtiler ve etkiler

4.3 Acil tıbbi müdahale ve özel tedavi gereği için işaretler

BÖLÜM 5: Yangınla mücadele önlemleri

5.1 Yangın söndürücüler

5.2 Madde veya karışımdan kaynaklanan özel zararlar

5.3 Yangın söndürme ekipleri için tavsiyeler

BÖLÜM 6: Kaza sonucu yayılma önlemleri

6.1 Kişisel önlemler, koruyucu ekipman ve acil durum prosedürleri

6.2 Çevresel önlemler

6.3 Kontrol altında tutma ve temizleme için yöntem ve malzemeler

6.4 Diğer bölümlere atıflar

BÖLÜM 7: Elleçleme ve depolama

7.1 Güvenli elleçleme için önlemler

7.2 Birlikte bulunmaması gereken maddeleri de içeren güvenli depolama koşulları

7.3 Belirli son kullanımlar

BÖLÜM 8: Maruz kalma kontrolü/kişisel korunma

8.1 Kontrol parametreleri

8.2 Maruz kalma kontrolü

BÖLÜM 9: Fiziksel ve kimyasal özellikler

9.1 Temel fiziksel ve kimyasal özellikler hakkında bilgi

9.2 Diğer bilgiler

BÖLÜM 10: Kararlılık ve tepkime

10.1 Tepkime

10.2 Kimyasal kararlılık

10.3 Zararlı reaksiyon olasılığı

10.4 Kaçınılması gereken durumlar

10.5 Kaçınılması gereken maddeler

10.6 Zararlı bozunma ürünleri

BÖLÜM 11: Toksikolojik bilgiler

11.1 11.12.2013 - 28848 (SEA) Yönetmeliğinde tanımlanan tehlike sınıfları hakkında bilgiler

11.2 Diğer tehlikelere ilişkin bilgiler

BÖLÜM 12: Ekolojik bilgiler

12.1 Toksisite

12.2 Kalıcılık ve bozunabilirlik

12.3 Biyoakumülatör potansiyel

12.4 Toprakta hareketlilik

12.5 PBT ve vPvB değerlendirmesi sonuçları

12.6 Endokrin sistemin bozulmasına neden olan özellikler

12.7 Diğer olumsuz etkiler

BÖLÜM 13. Bertaraf etme bilgileri

13.1 Atık işleme yöntemleri

BÖLÜM 14. Taşımacılık bilgisi

14.1 UN numarası veya ID numarası

14.2 UN uygun taşımacılık ismi

14.3 Taşıma tehlike sınıf(lar)ı

14.4 Ambalaj grubu

14.5 Çevresel zararlar

14.6 Kullanıcılar için özel önlemler

14.7 IMO enstrümanları ile deniz taşımacılığı

BÖLÜM 15. Mevzuat bilgisi

15.1 Madde veya karışım için güvenlik, sağlık ve çevresel düzenlemeler/mevzuat

15.2 Kimyasal güvenlik değerlendirmesi

BÖLÜM 16: Diğer bilgiler

Güvenlik bilgi formu nun pratikte nasıl göründüğünü görmek ister misiniz?

Güvenlik bilgi formu (GBF) örneğini inceleyin. Örnek belge, güvenlik bilgi formunun nasıl yapılandırıldığını ve bölümlerde hangi bilgileri bulacağınızı anlamanıza yardımcı olacaktır.

GBF örnekleri indirilebilir

Çerez kullanıyoruz

Web sitemizde ziyaretçilerimizin davranışlarını anlamak için çerezler kullanıyoruz, böylece tercihlerine göre içerik sunabiliyoruz.

Çerezler hakkında daha fazla bilgi ×
Fonksiyonel çerezler
Bu web sitesi, düzgün çalışması için hayati önem taşıyan gerekli çerezleri kullanır. Sayfanın doğru görüntülenmesini sağlayacak, formların gönderilmesini sağlayacak ve benzeri gerekli işlevleri sağlayacaktır. Bu teknik çerezler kapatılamaz.
Analitik çerezler
Web sitemizin performansını değerlendirmek için analitik çerezler kullanıyoruz. Bu çerezleri web sitemizdeki ziyaret sayısını, trafik kaynaklarını ve kullanıcı davranışını takip etmek için kullanıyoruz; örneğin, hangi bilgileri aradıklarını ve hangi bilgilerin onlar için en önemli olduğunu öğreniyoruz. Bu bilgiler siteyi optimize etmemize ve hizmetlerimizi geliştirmemize yardımcı olur.
Pazarlama çerezleri
Pazarlama çerezleri, tercihlerinize göre ilgili reklamları görüntülemek için kullanılır. Ortaklarımız tarafından kullanılan bu kişiselleştirilmiş içerik çeşitli web sitelerinde görünebilir. Bu çerezleri seçmediğiniz takdirde reklam sayısı değişmeyecek ancak artık ilgi alanlarınıza uygun hale getirilmeyecektir.
26.2.22