Veiligheidsinformatieblad
Veiligheidsinformatieblad (in het Engels Safety Data Sheet, afgekort VIB) is een basisdocument voor het veilig omgaan met chemische stoffen en mengsels. Het bevat informatie over risico’s, gezondheidsbescherming, transport en verwijdering. De Europese wetgeving vereist dit van iedereen die chemische stoffen produceert, importeert of op de markt brengt.
Veiligheidsinformatiebladen worden ook gebruikt als basis voor de melding van gevaarlijke mengsels aan antigifcentra in PCN-formaat overeenkomstig bijlage VIII van de CLP-verordening.
Wie gebruikt het veiligheidsinformatieblad
Bedrijven in de toeleveringsketen
zodat zij producten correct kunnen classificeren en etiketteren, informatie over risico’s kunnen doorgeven en het veilige gebruik ervan kunnen waarborgen
Antigifcentra en zorgprofessionals
zodat zij bij contact met een stof snel professionele eerste hulp kunnen verlenen
Toezichthoudende autoriteiten
zodat zij kunnen controleren of alles in overeenstemming is met de chemische en veiligheidswetgeving
Brandweer- en reddingsdiensten
zodat zij bij ongevallen, het vrijkomen van stoffen of branden weten waarmee zij te maken hebben
Transportbedrijven
zodat zij weten hoe zij het product correct moeten hanteren, verpakken en vervoeren
Laboratoria en adviesbureaus
zodat zij de eigenschappen van het product professioneel kunnen beoordelen en kunnen verifiëren dat het voldoet aan de wettelijke vereisten
Welke wettelijke vereisten gelden voor het veiligheidsinformatieblad
Veiligheidsinformatiebladen (VIB) worden geregeld door de REACH-verordening (EG nr. 1907/2006). De inhoud en structuur van het veiligheidsinformatieblad zijn vastgelegd in bijlage II van deze verordening. Deze is gebaseerd op het wereldwijd geharmoniseerde systeem voor de classificatie en etikettering van chemische stoffen (GHS).
In de hele EU hebben veiligheidsinformatiebladen een uniforme opzet en bevatten zij 16 verplichte rubrieken – bijvoorbeeld de gevarenindeling, eerstehulpmaatregelen of opslagvoorschriften. Daardoor zijn zij overzichtelijk en gemakkelijk toepasbaar in de praktijk.
Taal, beschikbaarheid en actualisering van het veiligheidsinformatieblad (VIB)
Beschikbaarheid en verantwoordelijkheid
Het VIB wordt uiterlijk bij de eerste levering van het product kosteloos verstrekt. De leverancier is verantwoordelijk voor de juistheid en actualiteit van het veiligheidsinformatieblad.
Vorm en actualisering
Bij het opstellen wordt Verordening (EU) 2020/878 gevolgd, die sinds 1.1.2023 bindend is. Bij wijziging van belangrijke informatie moet een onmiddellijke actualisering worden uitgevoerd.
Taal van het VIB
Het VIB moet worden opgesteld in de officiële taal van het land waar het product wordt verkocht. Het moet ook informatie bevatten die voor het betreffende land geldt, bijvoorbeeld een antigifcentrum.
Voor welke producten is een veiligheidsinformatieblad vereist
De verplichting om een veiligheidsinformatieblad te verstrekken hangt af van de samenstelling en classificatie van de stof of het mengsel. Een Veiligheidsinformatieblad is altijd verplicht voor de volgende groepen stoffen en mengsels:
- gevaarlijke stoffen of mengsels geclassificeerd overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP),
- stoffen die voldoen aan de criteria voor persistentie, bioaccumulatie en toxiciteit (PBT) of zeer persistent en zeer bioaccumulerend (vPvB) overeenkomstig bijlage XIII bij REACH,
- stoffen die zijn opgenomen in de lijst van stoffen waarvoor autorisatie vereist is overeenkomstig bijlage XIV bij REACH.
Indien het mengsel niet gevaarlijk is maar een in de verordening vastgelegd aandeel gevaarlijke bestanddelen bevat, wordt een veiligheidsinformatieblad op verzoek verstrekt. Dit betreft producten die bevatten:
- stoffen die gevaarlijk zijn voor de menselijke gezondheid of een fysisch gevaar opleveren in een concentratie ≥ 1 % (voor gassen ≥ 0,2 %),
- een stof in een concentratie ≥ 0,1 % in vloeibare en vaste mengsels, indien deze kankerverwekkend, reproductietoxisch, sensibiliserend is of behoort tot PBT- of vPvB-stoffen,
- een stof waarvoor grenswaarden voor beroepsmatige blootstelling gelden.
Voor sommige productgroepen hoeft u geen veiligheidsinformatieblad op te stellen. Dit betreft vooral voorwerpen en producten die onder andere wettelijke bepalingen vallen, bijvoorbeeld:
Voorwerpen die geen gevaarlijke stoffen vrijgeven
Geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik
Cosmetische producten
Medische hulpmiddelen
Levensmiddelen en diervoeders
Radioactieve stoffen
Intermediairen die niet in de handel worden gebracht
Hoewel de wetgeving dit niet uitdrukkelijk vereist, stellen bedrijven in de praktijk vaak ook voor deze producten een veiligheidsinformatieblad op. Dit helpt hen te voldoen aan de eisen van klanten, goederen buiten de EU te exporteren en veilig gebruik duidelijk te beschrijven.
Wie is verantwoordelijk voor het veiligheidsinformatieblad en wie stelt het op
Iedereen die deel uitmaakt van de toeleveringsketen is verantwoordelijk voor de juistheid en actualiteit van het veiligheidsinformatieblad. Het maakt niet uit wie het document heeft opgesteld. De volledige juridische verantwoordelijkheid voor de stof of het mengsel ligt bij degene die het op de markt brengt.
Het veiligheidsinformatieblad moet worden opgesteld door een gekwalificeerd persoon. Deze moet bekend zijn met de chemische wetgeving, ervaring hebben in toxicologie, ecologie en arbeidsveiligheid, of een passende vakopleiding hebben gevolgd.
De REACH-wetgeving bepaalt niet precies wie een „gekwalificeerd persoon” is. In de praktijk wordt daaronder echter een individu of een team verstaan met de nodige ervaring en deskundige kennis op het betreffende gebied.
In sommige gevallen moet u echter ook andere voorschriften kennen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de volgende producten en stoffen:
- Ontplofbare stoffen
- Biociden
- Gewasbeschermingsmiddelen
- Wasmiddelen
- Navullingen voor elektronische sigaretten
Wanneer en waarom het veiligheidsinformatieblad bijwerken
Wijziging in de samenstelling van het product
Wijziging in de samenstelling of de fysisch-chemische eigenschappen van stoffen.
Wijziging in gevareninformatie
Nieuwe of bijgewerkte indeling, toxicologische of ecotoxicologische gegevens.
Wijziging van wetgeving
Nieuwe of bijgewerkte wettelijke vereisten.
Wijziging van de status volgens REACH
Beperking van het gebruik (bijlage XVII) of opname in de autorisatieregeling (bijlage XIV).
Verzoek van een afnemer of toezichthoudende autoriteit
Verzoek om de actuele versie van het veiligheidsinformatieblad vanwege onduidelijkheid of tegenstrijdigheid.
Veelgestelde vragen over het veiligheidsinformatieblad (10 + 1)
U moet voor het product een veiligheidsinformatieblad verstrekken indien het gaat om een stof of mengsel dat overeenkomstig de CLP-verordening als gevaarlijk is geclassificeerd. U moet dit ook verstrekken indien het product PBT- of zPzB-stoffen bevat of stoffen die zijn opgenomen in de lijst van autorisatieplichtige stoffen overeenkomstig de REACH-verordening. Voor bepaalde mengsels die niet als gevaarlijk zijn geclassificeerd, bent u niet verplicht automatisch een veiligheidsinformatieblad te verstrekken. Indien de klant er echter om vraagt, moet u het hem verstrekken.
Een veiligheidsinformatieblad is niet verplicht voor geneesmiddelen, cosmetica, levensmiddelen, diervoeders of voor afgewerkte artikelen zoals bijvoorbeeld kunststofonderdelen of meubels. In de praktijk wordt voor deze producten echter soms vrijwillig een veiligheidsinformatieblad verstrekt, bijvoorbeeld op verzoek van klanten.
Ja. Als u een stof of mengsel wederverkoopt en in de handel brengt, moet u ervoor zorgen dat een actueel en correct veiligheidsinformatieblad beschikbaar is. Deze verplichting geldt voor iedereen die deel uitmaakt van de toeleveringsketen.
Een veiligheidsinformatieblad bevat duidelijke informatie over de eigenschappen van een stof of mengsel en over hoe daarmee veilig moet worden omgegaan. Het bevat bijvoorbeeld informatie over gevaren, samenstelling, gezondheidsbescherming, eerste hulp, opslag, vervoer of afvalbeheer. De structuur van het veiligheidsinformatieblad is wettelijk vastgelegd – het moet 16 rubrieken bevatten overeenkomstig bijlage II bij de REACH-verordening.
Een veiligheidsinformatieblad moet zijn opgesteld in de officiële taal van de staat waar het product in de handel wordt gebracht. In de Tsjechische Republiek moet het veiligheidsinformatieblad bijvoorbeeld in het Tsjechisch zijn.
Een veiligheidsinformatieblad moet worden opgesteld door een deskundig persoon. Dit betekent iemand die vertrouwd is met de chemische wetgeving, de risico’s van chemische stoffen begrijpt en ervaring heeft op het gebied van arbeidsveiligheid of toxicologie.
Een veiligheidsinformatieblad moet worden bijgewerkt telkens wanneer nieuwe informatie beschikbaar komt die van invloed kan zijn op de inhoud ervan. Dit betreft doorgaans bijvoorbeeld een wijziging in de classificatie van de aanwezige stoffen, nieuwe toxicologische gegevens, het verlenen of weigeren van een autorisatie of een wijziging van formele vereisten. Het bijgewerkte veiligheidsinformatieblad moet kosteloos worden verstrekt aan alle klanten die het product in de afgelopen 12 maanden hebben afgenomen.
Controleer eerst of er voor het product een verplichting geldt om een veiligheidsinformatieblad te verstrekken. Dit geldt bijvoorbeeld voor gevaarlijke stoffen of mengsels. Indien deze verplichting van toepassing is, vraag het veiligheidsinformatieblad op bij de leverancier. Het niet verstrekken van een veiligheidsinformatieblad in deze gevallen vormt een overtreding van de wettelijke voorschriften. Indien een veiligheidsinformatieblad niet verplicht is, moet de leverancier u ten minste basisinformatie verstrekken overeenkomstig artikel 32 van de REACH-verordening.
Nee, een veiligheidsinformatieblad hoeft niet geprint aanwezig te zijn op de werkplek. Het mag ook elektronisch worden opgeslagen, maar moet te allen tijde gemakkelijk toegankelijk zijn voor werknemers en toezichthoudende autoriteiten.
Nee, de verplichting om over een veiligheidsinformatieblad te beschikken vloeit voort uit de Europese wetgeving en geldt voor het in de handel brengen van stoffen en mengsels in de EU. Als u producten uitsluitend voor export buiten de EU produceert, is de Europese verplichting daarop niet van toepassing. Veel derde staten hebben echter eigen eisen met betrekking tot veiligheidsdocumentatie, daarom wordt voor exportdoeleinden doorgaans aanbevolen een veiligheidsinformatieblad op te stellen overeenkomstig de regels van de staat van bestemming.
Dit hangt ervan af hoe u met het product omgaat.
Als u het product koopt en het op geen enkele manier wijzigt, heeft u geen aanvullende documentatie nodig om een veiligheidsinformatieblad op te stellen. U gebruikt het veiligheidsinformatieblad van de leverancier of, indien nodig, de vertaling daarvan als het niet beschikbaar is in de vereiste taal.
Als u het product herverpakt of het etiket wijzigt, baseert u zich op het veiligheidsinformatieblad van de leverancier, dat dienovereenkomstig moet worden aangepast.
Bij de productie van uw eigen product moet u uitgaan van de formulering en van de veiligheidsinformatiebladen van alle gebruikte stoffen of mengsels. Op basis daarvan stelt u vervolgens een veiligheidsinformatieblad voor het eindproduct op.
Wat moet het veiligheidsinformatieblad bevatten
Veiligheidsinformatieblad bestaat uit 16 rubrieken. Hun benamingen zijn te vinden in bijlage II, deel B van de REACH-verordening.
1.1 Productidentificatie
1.2 Relevant geïdentificeerd gebruik van de stof of het mengsel en ontraden gebruik
1.3 Details betreffende de verstrekker van het veiligheidsinformatieblad
1.4 Telefoonnummer voor noodgevallen
2.1 Indeling van de stof of het mengsel
2.2 Etiketteringselementen
2.3 Andere gevaren
3.1 Stoffen
3.2 Mengsels
4.1 Beschrijving van de eerstehulpmaatregelen
4.2 Belangrijkste acute en uitgestelde symptomen en effecten
4.3 Vermelding van eventueel noodzakelijke onmiddellijke medische verzorging en speciale behandeling
5.1 Blusmiddelen
5.2 Speciale gevaren die door de stof of het mengsel worden veroorzaakt
5.3 Advies voor brandweerlieden
6.1 Persoonlijke voorzorgsmaatregelen, beschermingsmiddelen en noodprocedures
6.2 Milieuvoorzorgsmaatregelen
6.3 Insluitings- en reinigingsmethoden en -materiaal
6.4 Verwijzing naar andere rubrieken
7.1 Voorzorgsmaatregelen voor het veilig hanteren van de stof of het mengsel
7.2 Voorwaarden voor een veilige opslag, met inbegrip van incompatibele producten
7.3 Specifiek eindgebruik
8.1 Controleparameters
8.2 Maatregelen ter beheersing van blootstelling
9.1 Informatie over fysische en chemische basiseigenschappen
9.2 Overige informatie
10.1 Reactiviteit
10.2 Chemische stabiliteit
10.3 Mogelijke gevaarlijke reacties
10.4 Te vermijden omstandigheden
10.5 Chemisch op elkaar inwerkende materialen
10.6 Gevaarlijke ontledingsproducten
11.1 Informatie over gevarenklassen als omschreven in Verordening (EG) nr. 1272/2008
11.2 Informatie over andere gevaren
12.1 Toxiciteit
12.2 Persistentie en afbreekbaarheid
12.3 Bioaccumulatie
12.4 Mobiliteit in de bodem
12.5 Resultaten van PBT- en zPzB-beoordeling
12.6 Hormoonontregelende eigenschappen
12.7 Andere schadelijke effecten
13.1 Afvalverwerkingsmethoden
14.1 VN-nummer of ID-nummer
14.2 Juiste ladingnaam overeenkomstig de modelreglementen van de VN
14.3 Transportgevarenklasse(n)
14.4 Verpakkingsgroep
14.5 Milieugevaren
14.6 Bijzondere voorzorgen voor de gebruiker
14.7 Zeevervoer in bulk overeenkomstig IMO-instrumenten
15.1 Specifieke veiligheids-, gezondheids- en milieureglementen en -wetgeving voor de stof of het mengsel
15.2 Chemischeveiligheidsbeoordeling
Wilt u zien hoe een veiligheidsinformatieblad er in de praktijk uitziet?
Bekijk een voorbeeld van een veiligheidsinformatieblad (VIB). Het voorbeelddocument helpt u te begrijpen hoe een veiligheidsinformatieblad is opgebouwd en welke informatie u in de afzonderlijke rubrieken vindt.
VIB-voorbeelden om te downloaden© 2026 SBLCore