Κανονισμός REACH

Κάθε εταιρεία που παράγει ή εισάγει μια χημική ουσία σε ποσότητα άνω του 1 τόνου ετησίως πρέπει να καταχωρίσει την ουσία αυτή στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Προϊόντων (ECHA). Η καταχώριση περιλαμβάνει:

• ταυτοποίηση της ουσίας,
• τις ιδιότητές της και τις χρήσεις
• της,αξιολόγηση των κινδύνων και μέτρα για τον έλεγχό τους.

Το πρώτο βήμα είναι η υποβολή ερωτήματος και στη συνέχεια η προετοιμασία της λεγόμενης τεκμηρίωσης καταχώρισης. Και τα δύο προετοιμάζονται με τη βοήθεια του λογισμικού εργαλείου IUCLID και υποβάλλονται μέσω του συστήματος REACH-IT. Η τεκμηρίωση μπορεί να υποβληθεί ατομικά ή από κοινού με άλλες εταιρείες. Ισχύει η αρχή «μία ουσία, μία καταχώριση», που σημαίνει ότι όλα τα μέρη πρέπει να υποβάλουν την καταχώριση από κοινού.

Η καταχώριση ισχύει για τις ίδιες τις ουσίες, για ουσίες σε μείγματα και σε ορισμένες περιπτώσεις και για ουσίες σε αντικείμενα (π.χ. σε προϊόντα). Εξαιρέσεις από την καταχώριση ισχύουν, για παράδειγμα, για φάρμακα, τρόφιμα ή ραδιενεργές ουσίες.

Τριφασική διαδικασία αξιολόγησης:

• 1. Αξιολόγηση – συλλογή και ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων για την ουσία.
• 2. Λήψη απόφασης – ο ECHA, εφόσον απαιτείται, ζητά τη συμπλήρωση πληροφοριών, εάν δεν είναι επαρκείς.
• 3. Επακόλουθα βήματα – βάσει της απόφασης, ο αιτών μπορεί να κληθεί να υποβάλει ή να αποκτήσει πρόσθετα δεδομένα.

Εάν η αξιολόγηση αποκαλύψει σοβαρούς κινδύνους, η ουσία μπορεί να περιοριστεί ή να συμπεριληφθεί στις ουσίες που υπόκεινται σε αδειοδότηση. Με τον τρόπο αυτό, το REACH επιδιώκει να περιορίζει σταδιακά την παρουσία των πιο επικίνδυνων ουσιών στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ορισμένες ουσίες μπορεί να απαγορεύονται πλήρως ή να χρησιμοποιούνται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις – συνήθως λόγω κινδύνου για την υγεία ή το περιβάλλον.

Ο περιορισμός μπορεί να αφορά όχι μόνο την ίδια την ουσία, αλλά και ουσίες που περιέχονται σε μείγμα ή σε αντικείμενο. Όλοι οι ισχύοντες περιορισμοί παρατίθενται στο παράρτημα XVII του κανονισμού REACH. Ο κατάλογος των περιορισμών επικαιροποιείται συνεχώς.

Η διαδικασία περιορισμού περιλαμβάνει:

• πρόταση – υποβάλλεται από οποιοδήποτε κράτος μέλος ή από τον ECHA,
• τεκμηρίωση – περιλαμβάνει την ταυτοποίηση της ουσίας, την περιγραφή του προτεινόμενου περιορισμού και την αιτιολόγηση και καταρτίζεται σύμφωνα με το παράρτημα XV του κανονισμού REACH,
• δημόσια διαβούλευση – παρατηρήσεις από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη,
• αξιολόγηση από τις επιτροπές RAC και SEAC,
• απόφαση της Επιτροπής και επικαιροποίηση του παραρτήματος XVII του REACH.

Μόλις εγκριθεί ένας περιορισμός, καθίσταται δεσμευτικός για όλους τους φορείς στην αλυσίδα εφοδιασμού – από τους παραγωγούς, μέσω των εισαγωγέων και των διανομέων, έως τους μεταγενέστερους χρήστες και τους λιανοπωλητές.